Goodmorning Den Bosch!

Niet elke les start even soepel. Bij een eerste blik naar de groep weet je het vaak al. Onderuitgezakt zitten ze op hun stoel, tas op tafel, blik op oneindig. Tegen deze situatie is maar één wapen bestendig: De activerende opening.

In dit bericht wil ik jullie kennis laten maken met de activerende opening en inspireren om dit wapen ook zelf in te gaan zetten.

Bij de term 'activerende opening' komen meteen beelden op, maar wat is het nou precies? 

Zoals de term al doet vermoeden is het doel van deze opening om de studenten actief de les te laten starten. De docent doet dit door de student te prikkelen om actief mee te doen en denken. Dit kan door een zin, verhaal, citaat, filmpje of iets persoonlijks. 

Bij de les waar ik het toepaste was het deze krantenkop, gevolgd door een debat waar de kop als stelling werd geponeerd.

              EENS

                of

            ONEENS

Deze opening was het start van de eerste les Ethiek aan de opleiding Bedrijfskunde aan een hogeschool. De les is een eerste kennismaking met ethiek en de daar bij horende dillema's. De studenten zouden uitgedaagd gaan worden om zelf na te denken over ethiek op de werkvloer. 

Deze werkvorm was een hit. Een voor een gingen de studenten meer rechtop zitten in hun stoel, de oren gespitst en klaar om te reageren op hun klasgenoten. Na deze opening waren de studenten weer bij de les en klaar om de inhoud in te duiken. Daar voor is het belangrijk om het kort en krachtig te houden. Zorg dat het prikkelt en aanzet tot nadenken, stop op het hoogtepunt voor dat de aandacht weer begint af te zwakken. 

Ik kan elke docent aanraden om te werken met activerende openingen. Zorg dat je voorbereid bent en reageer op wat er gebeurd in de groep. Als je dit wapen goed weet in te zetten kan de rest van je les niet meer stuk. 

Creativiteit stroomt door beperkingen

 

 

Een discussiewerkvorm met behulp van Spencer Kagan



 

Vind je dat ook zo lastig, een goede discussie voeren in de groep? Want hoe zorg je nou dat niet steeds dezelfde mensen aan het woord zijn? En hoe weet je nu zeker dat iedereen over het onderwerp heeft nagedacht?

In de leergang Activerend Opleiden moesten wij een discussiewerkvorm laten zien. Hierbij wilde ik graag gebruik maken van iets wat ik een tijd geleden heb gehoord op een studiedag van de Amerikaanse onderwijskundige Spencer Kagan, namelijk creativiteit stroomt door beperkingen zoals een rivier kan stromen door zijn oevers.
 

 

 

De werkvorm

 

We zijn gestart met het bekijken van een filmpje op Youtube, waarbij een groep vrouwen zich in het zweet fietst om een neonverlichte man te laten strippen.

(Wat motiveert jou?).

 

Dit filmpje vormt de opstap naar een korte uitleg van de begrippen intrinsieke en extrinsieke motivatie, waarna de volgende stelling werd geprojecteerd:

 

 

INTRINSIEKE MOTIVATIE IS NOODZAKELIJK OM TE LEREN

 





 De deelnemers werden verdeeld in twee groepen van drie. Eerst krijgt iedereen 30 seconden om zichzelf een mening te vormen over deze stelling. Dan krijgt ieder individu in het groepje 30 seconden om ononderbroken zijn mening te geven. Als iedereen geweest is, krijgt het groepje 1 minuut om een gezamenlijk standpunt te formuleren richting het andere groepje. Deze standpunten worden in twee keer 30 seconden uitgewisseld. Tenslotte krijgt iedereen individueel 30 seconden tijd om te bedenken of je hierdoor je mening hebt herzien.

 

De theorie

 

Bij deze werkvorm maak ik gebruik van het gedachtegoed van Spencer Kagan, maar natuurlijk ook van theorieën over motivatie. Spencer Kagan zegt: door te beperken in tijd komen ideeën snel naar boven. Geef je mensen teveel tijd, dan gaan ze zichzelf herhalen. Voorwaarde is wel dat men ononderbroken kan vertellen.

Voor de inhoud van de stelling is kennis over het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie van belang. Intrinsieke motivatie is de behoefte vanuit jezelf om te leren, omdat je die bepaalde kennis graag wilt hebben of omdat die kennis jou helpt een doel te bereiken. Extrinsieke motivatie wordt gestuurd door factoren van buitenaf. Je leert voor een beloning, geld, status, macht of het vermijden van negatieve gevoelens.

 

De praktijk

 

Zorg bij het uitvoeren van deze werkvorm voor een hoorbare timer, zodat de groep ook weet dat het tijd is. Stop ook daadwerkelijk als het tijd is en laat mensen niet nog een tijdje doorpraten. Dan verliest de werkvorm zijn kracht. En, tenslotte, vergeet de stap niet waarin men terugkijkt naar de eigen mening. Dat maakt de werkvorm en de meningsvorming helemaal af.

 

Ondanks dat het voelt als een tegennatuurlijke vorm van discussiëren, biedt deze werkvorm een hoop voordelen, is mijn ervaring na twee keer uitvoeren. Door de bedenktijd vooraf moet iedereen zich een mening vormen. Omdat mensen elkaar niet mogen onderbreken, krijgt iedereen spreektijd. En door de stappen van individu naar groepje en weer terug naar jezelf, kun je je eigen mening aanscherpen en polijsten.