Samen competitief aan de slag

Samen competitief aan de slag

"Hoe wedstrijd elementen kunnen motiveren om samen te werken"

Toen ik vroeger zelf op school zat kreeg ik soms stof voorgeschoteld waar ik niet direct het nut van inzag. Theorie over economie, geschiedenis en andere onderwerpen die ik zelf in het dagelijkse leven niet veel kon toepassen.

Nu sta ik zelf voor de klas. Hoe interessant ik mijn eigen onderwerpen ook vind, het praktisch nut wat dit heeft voor mijn studenten is soms lastig direct te merken. Natuurlijk probeer ik een brug te slaan tussen praktijk en theorie, maar het puberbrein heeft moeite met het inschatten van het 'nut' van een onderwerp wat ze eigenlijk pas over 3 jaar kunnen toepassen.

Wat nou als ze deze theorie binnen 10 minuten al kunnen toepassen?

Dankzij de wondere wereld van ICT is het tegenwoordig mogelijk om met verschillende tools de kennis van je studenten te toetsen. Ik ben zelf een groot fan van gamen, en probeer dan ook zoveel mogelijk spel elementen in mijn les te verwerken.

Mijn favorieten werkvorm zijn de spelvormen!

Door middel van een leuke quiz of groepsspel, waarin individuen hoog kunnen scoren door veel vragen goed te beantwoorden, motiveer je studenten om beter op te letten tijdens de onderdelen van je les die misschien iets minder spannend zijn. Wie goed opgelet heeft kan veel van de vragen goed beantwoorden. Het competitieve element kan er voor zorgen dat studenten sneller vragen zullen stellen tijdens de behandeling van de theorie. Daarnaast zullen studenten die een vraag fout hebben eerder aan medestudenten vragen waarom dat niet het juiste antwoord was.

Naast de motiverende factor om op te letten, zijn deze 'spelletjes' ook goede tussentijdse toets instrumenten. Een student krijgt meteen feedback over hoeveel hij al over het onderwerp weet en een docent kan zien hoeveel studenten de stof al beheersen. Het zogenoemde '2 vogels 1 steen' principe.

tip: loop voor de les nog even door de quiz heen om zeker te zijn dat de vragen in de quiz raakvalk hebben met de stof die je gaat behandelen!

Je kunt je les beginnen met de fase ervaren om de studenten al enigszins geïnteresseerd te maken in het onderwerp. Daarna geef je aan dat de theorie die je gaat behandelen meteen getoetst gaat worden met een quiz.

Zijn de scores opmerkelijk hoog dan kun je vragen of de stof te makkelijk is en het tempo eventueel omhoog kan.

Heeft niemand een vraag goed, dan kun je kijken welke onderwerpen je eventueel opnieuw kunt behandelen.

Vanaf kinds af aan leer je door te spelen. Spelen is niet kinderachtig, maar een goede vorm voor het ontdekken van nieuwe informatie. Gebruik deze krachtige leervorm dan ook in je lessen en je zult zien dat de lesstof leuker wordt, beter begrepen wordt en je een beter beeld hebt over het leerniveau van je studenten.

VRIJDAGOCHTEND 09.30 UUR – GO!!

VRIJDAGOCHTEND 09.30 UUR – GO!!

Leve de activerende opening

Je komt als docent vol enthousiasme het klaslokaal binnenlopen op vrijdagochtend om 09.30 uur, je werpt een blik op je publiek van die ochtend en je weet al voldoende: zuchtende studenten, hangend in hun stoel, met de rug naar je toe, leunend op hun tas die op de tafel voor hen ligt, oftewel: SUCCES!! Op zo’n moment kun je je les niet beter van start laten gaan dan met een…… ACTIVERENDE OPENING.

Nu klinkt bovenstaande natuurlijk wel mooier dan het is, maar ik ga jullie in dit artikel toch echt wel inspireren en overtuigen van de inzet ervan tijdens je lessen.

Wellicht heb je geen ervaring of gevoel bij de term activerende opening, dus wat houdt het nou precies in en nog belangrijker, what’s in it for me? Ik ga het u haarfijn uitleggen!

De werkvorm

Het is eigenlijk heel simpel: met een activerende opening probeer je de aandacht van de studenten te trekken en hen te betrekken bij het onderwerp. Het is een binnenkomer, een ijsbreker, een vorm van ochtendgymnastiek om de studenten wakker te schudden. Het grote voordeel ervan is dat je de student niet direct overlaadt met theorieën, maar eerst even op een speelse manier toetst of en hoeveel “klittenband” er al aanwezig is in de klas m.b.t. jouw onderwerp van die les.

De theorie

Het vak Communicatie aan eerstejaars studenten van de opleiding Bedrijfskunde-MER aan een hogeschool trapte ik af met deze Loesje. Op die manier zette ik het vak Communicatie neer zoals veel mensen dat doen: dat kan iedereen! Bij het lezen van de tekst kwam er direct respons vanuit de klas en is eigenlijk je doel al bereikt! Na zo’n opening is iedereen gefocust en bij de les en kun je wel met een geruster hart in de inhoud gaan duiken.

De praktijk

Ik raad vanuit mijn recente ervaringen, collega-docenten dan ook zeker aan om te gaan én te blijven werken met activerende openingen, mits je je houdt aan enkele belangrijke spelregels: het moet kort, krachtig en prikkelend zijn en je moet dus op het juiste moment stoppen en het bruggetje maken naar de rest van de les. Zorg verder dat je goed beslagen ten ijs komt en reageer op wat er op dat moment gebeurt in de klas.

Chargerend durf ik wel te stellen dat een sterke activerende opening de basis legt voor de rest van je les. Ik wil afsluiten met een treffend spreekwoord hierover: een goed begin is het halve werk – zelfs, of misschien wel JUÍST op vrijdagochtend om 09.30 uur…

Ik Hou van Helpen - de docent als quizmaster

 

Ik Hou van Helpen

de docent als quizmaster

 

 

 

 
 

Ken je dat gevoel? 15 cursisten die elkaar nog niet kennen, kijken jou onderzoekend aan. Binnen een paar seconden hebben ze een eerste indruk van jou als trainer. En jij van hen. Eén van hen roept dat hij de cursus eigenlijk niet nodig heeft. Hij weet alles al. Hoe betrek je deze cursist bij het onderwerp?

 

De werkvorm

Een spelvorm waarin je de voorkennis van de cursisten toetst, helpt deelnemers om zich te realiseren dat er toch nog wat nieuws te leren is. Om groepsvorming te stimuleren, kan een quiz ingezet worden. Hierbij deel je de groep in twee teams in met ieder een teamcaptain.

 

De quiz kun je doen als eigentijdse spelshow: Ik Hou van Holland. Jij als spelleider stelt de vragen. De teamcaptains komen met antwoorden. Het team met het beste antwoord mag draaien aan het Rad van Fortuin. Hierdoor kan het team punten winnen maar… niets is zeker! Men kan ook alle punten verliezen. Je weet als team pas na afloop of je écht gewonnen hebt.

 

De theorie

Door het wedstrijdelement gaan de cursisten binnen de twee teams intensief met elkaar overleggen en samenwerken. Het is ‘wij’ tegenover ‘zij’ en dit bindt een team samen. Hierbij kunnen de cursisten die al bekend zijn met het thema, erkenning krijgen van hun teamleden. Deze ervaren cursist kan zijn teamgenoten helpen om tot het juiste antwoord te komen.

 

Op deze manier werk je aan het groepsgevoel. En je hebt grote kans dat de betweter erachter komt toch niet alle vragen 100% juist te kunnen beantwoorden. Je prikkelt de cursisten door de unieke spelvorm. Zij worden nieuwsgierig naar het vervolg van de training.

 

De praktijk

De titel van het spel kun je herformuleren en laten aansluiten op je training, in dit voorbeeld: Ik Hou van Helpen. De cursisten zijn namelijk vrijwilligers die een praktische en mentale steun willen zijn als Maatje voor werkzoekenden. De quiz heb ik beperkt tot vijf vragen om het afwisselend te houden.

 

De eerste twee vragen waren inschattingsvragen. Eén team mocht doorgeven hoeveel procent van de Nederlandse beroepsbevolking werkzoekend is. Het andere team maakte een schatting van het percentage van werkzoekende Marokkaanse vrouwen in Nederland. Er werd volop gediscussieerd wat het juiste antwoord zou zijn.

 

Twee vragen waren totaal verschillende (voor)kennisvragen rondom werkloosheid om de breedte van het werkveld te laten ervaren. De finalevraag was een ontdekkingsvraag: hoeveel items uit de top 18 van hulpvragen kun je noemen waarin een werkzoekende graag geholpen wil worden door een Maatje? De teams mochten tegen elkaar opbieden en de spanning was te snijden of het team met het hoogste bod de juiste hulpvragen kon benoemen. Dit creëerde volop klittenband met de groep en met het Maatje worden.

 

 
Na elke vraag mocht het winnende team op het (digitale) Rad van Fortuin klikken. Grote hilariteit toen de verliezer toch won doordat de winnaar op het vak ‘alle punten kwijt’ kwam. Dit Rad kun je eenvoudig maken op www.wheeldecide.com waar je zelf kunt bepalen welke scores of teksten je plaatst per partje van het wiel. Om geen tijd te verliezen, embed je het rad niet in je Powerpoint maar wissel steeds tussen de website en de vragen.



 

 

Kortom, doe eens gek, laat cursisten proeven aan het trainingsthema in wedstrijd- en teamverband. Dit prikkelt emoties, creëert klittenband en maakt dat men actief aan de slag gaat; op deze manier zet je drie breinprincipes in vijf minuten in, worden individuen een groep en… de betweter heeft zijn eerste indruk compleet bijgesteld en gaat er helemaal voor!

 

Ik Hou van Cursisten Helpen!

Activerende opening "Business Analyse"

BLOG “Activerende opening”

Wat is zo logisch bij het “bakken van taarten” en zo lastig bij “Business analyse”?

De aanleiding

Ik wil wat vertellen over een belangrijk maar ook lastig onderdeel van het vakgebied “Business Analyse”. Een oplossing ontstaat uit een goede probleemanalyse en dit is een zoektocht naar de vraag achter de vraag. Ik maak dit duidelijk aan de hand van enkele taartrecepten!

De activerende opening

In de activerende opening maak ik gebruik van een metafoor, namelijk die van enkele taartrecepten. Ik toon verschillende taartrecepten naast elkaar en vraag naar de overeenkomsten. Vrij snel komen aspecten zoals; ingrediënten, materialen (oven, pannen, taartvorm, etc.), het recept (bereiding) en het resultaat (als plaatje van de taart) naar voren.

De theorie

De start van een les, presentatie, etc. is belangrijk. Het moment dat je de aandacht van de deelnemers vraagt de, focus aanbrengt op het te behandelen onderwerp en de gelegenheid hebt om aanwezige kennis, ervaringen en waarnemingen te verzamelen.

Ik heb voor de metafoor “Bakken van taarten” gekozen, omdat;

• de meeste deelnemers een taartrecept zullen herkennen,
• daar diverse zaken zoals; ingrediënten, materialen, bereidingswijze voor nodig zijn, om tot een goed eindresultaat te komen,
• het gehele proces start bij het einde, namelijk het resultaat, welke taart ga ik maken! Dit laatste is iets dat bij Business Analyses vaak niet gebeurd, hiermee wil ik de link leggen naar het te behandelen onderwerp.

Dit betekent wel dat een ‘activerende opening’ aan een aantal eisen moet voldoen, namelijk;

• Start met een goede openingsvraag,
• Start met de foto’s, muziek, filmpjes, ‘Loesjes’, etc. en zorg dat deze van hoge kwaliteit zijn en geïntegreerd in de presentatie,
• Bij het ophalen van kennis, ervaringen en waarnemingen;
•  heeft het de voorkeur deze te onthouden, bij het noteren verlies je oogcontact met de groep, mocht je ze toch willen noteren praat dan niet als je schrijft,
•  zorg dat iedereen aan het woord is geweest,
•  niet teveel sturen, laat het komen, alles is goed, immers je vraagt naar ieders kennis, ervaringen en waarnemingen!
• Gebruik maximaal één werkvorm, dus óf een filmpje óf een muziekfragment,
• Als je de overeenkomsten of verschillen wilt tonen, toon de plaatjes dan naast elkaar,
• Een metafoor is een goed middel om complexe zaken simpel te maken, zeker als het een goede koppeling vormt met het vakgebied.

De praktijk

In het vakgebied van “Business Analyse” loop ik vaak tegen het ‘waarom’ probleem aan. Waar bij het bakken van een taart het resultaat onomstotelijk vaststaat, is dat bij de business analyse vaak het grootste probleem.

Vaak worden probleem in mijn vakgebied gegeven in de vorm van hele of halve oplossingen. Ik krijg bijvoorbeeld de vraag “we hebben een extra veld nodig dat aangeeft of een woning energie zuinig is”. Voor een goede oplossing, is een analyse van het probleem nodig, en dus een heldere probleemstelling.

Het is dus zaak om door te vragen “Wie heeft dat nodig?”, “Waarvoor hebben zij dat nodig?” en “Hoe wordt bepaald of een woning ja of nee energie zuinig is?”. Een zoektocht welke het uiteindelijke probleem (wens) oplevert, namelijk “Extra klanten, door bij energie zuinige woningen een korting op de hypotheekrente te verstrekken.”

Na de analyse blijkt dat we de zowel een extra veld moeten uitvragen (EPC waarde of Energielabel), de waarde vertalen naar wel of niet energiezuinig, een extra rentekortingscomponent opnemen, welke in diverse berekeningen gebruikt wordt!

Slot

“Werk van achteren naar voren”, begin met dát wat je wilt realiseren, analyseer wat je daarvoor nodig hebt en welk proces je moet volgen. Een advies dat dat zich al bewezen heeft in de wereld van de taartenbakker!

Teamschakels Hoe sterk is een team?

Teamschakels

Hoe sterk is een team?

Goede collega? drukke collega? Luie collega? Saaie collega? Slimme collega? Praktische collega?

In een team werk je met verschillende mensen met uiteenlopende kwaliteiten en vaardigheden.  Het is niet vanzelfsprekend dat dat altijd vlekkeloos verloopt. Zorgt net die ene collega ervoor dat het werk te laat afkomt? Of kan het hele team de samenwerking niet goed vinden?

Dit kan tot heftige discussies leiden tussen de medewerkers van een team over bijvoorbeeld de taakverdeling, het nakomen van afspraken, deskundigheid die tekort schiet of over uiteenlopende visies.

In de cursus  ‘samenwerken in een team’  komen  in de tweede bijeenkomst  de teamrollen van Belbin aan de orde. Binnen een team hebben mensen verschillende rollen die voortkomen uit de eigen eigenschappen, karakter, scholing e.d. Volgens Belbin functioneert een team het beste als er een diversiteit is aan teamrollen en mensen daar ook in gewaardeerd worden.

Dit blog gaat over de werkvorm  'discussie' die is ingezet bij de tweede bijeenkomst van de cursus ‘samenwerken in en team’. Een cursus voor iedereen die werkzaam is in een leer-werkbedrijf en beter wil leren samenwerken.

De werkvorm

Om het thema te starten begin ik met een discussie aan de hand van de stelling:

Een team is zo sterk als de zwakste schakel.

Alle deelnemers ontvangen een kaartje, met een afbeelding van een ketting met een kapotte schakel of met een afbeelding waarbij een mannetje twee delen van een ketting bij elkaar houdt. Dit kaartje kan de deelnemers inspireren tijdens de discussie.

De theorie

De gekozen werkvorm is een discussievorm, de organisatie vorm is ‘plenair’. Deze wordt ingezet in het onderdeel ‘ervaren’. Tijdens de discussie wordt duidelijk hoe de deelnemers tegen de stelling aan kijken en welke ideeën hierover zijn. Er zijn deelnemers die uit ervaring hier een mening over hebben. Misschien omdat ze een ‘zwakste schakel’ kennen in een eigen team, of omdat iemand zichzelf een ‘zwakste schakel’ heeft gevoeld en daar ideeën over heeft. Gezien de doelgroep  van deze cursus zou dat laatste zomaar het geval kunnen zijn, belangrijk om te weten. Dat wordt mooi klittenband om verderop in de cursus te kunnen benutten.

De praktijk:

Iedereen één kaartje geven bleek juist niet inspirerend maar verwarrend, met als gevolg dat er niets mee gedaan werd. Jammer van de mooie kaartjes waar ik zo mijn best op had gedaan.

Een beter idee is:

Deel aan iedere deelnemer beide kaartjes uit en vraag ze het kaartje van hun keuze op te steken; de ketting is: ‘mee eens’; het mannetje is ‘niet mee eens’.

Laat de deelnemers de discussie aangaan en vraag na afloop opnieuw een keuze voor een kaartje te laten zien. Inventariseer de verschillen.

Op het moment dat de discussie dreigde dood te bloeden heb ik door het wat extreem interpreteren van een opmerking als discussie leider de discussie gelukkig zo kunnen beïnvloeden dat de deelnemers er weer volop tegenaan gingen, heerlijk! Hoe dat ging; door een opmerking enigszins uit zijn verband te halen en te vergroten. "Dus begrijp ik het goed dat zwakke teamleden teveel energie vragen van de andere teamleden?"  Daar waren mensen het niet mee eens, raakten verhit en de discussie vatte weer vlam.

De discussie leverde genoeg klittenband op om later in de cursus gebruik van te maken. Hoewel dit ‘droogzwemmen’ was vertrouw ik er op dat het ook in de cursus praktijk uit de verf zal komen. Ik popel!

Is het verhaal van Belbin nieuw voor je? Doe dan zelf ook eens de (korte teamrollen test) je kan jezelf nooit goed genoeg kennen!

http://www.werkenmetteamrollen.nl/
Maar leuker is het toch om de discussie over samenwerken aan te zwengelen, deze discussie deed genoeg stof op waaien om in de cursus mee aan de slag te gaan, Het inspireert zowel de deelnemers als jouzelf als docent.

Wilma Gerritsen

Spelvorm die helpt bij leren veranderen:

"De Wereld der Verandering"

We praten in organisaties veel over wens en noodzaak om te veranderen.

• Veranderen om bij de tijd te blijven
• Veranderen om klanten tevreden te houden
• Veranderen omdat het moet, want het oude werkt niet meer.
• Veranderen omdat er zo'n mooi lonkend perspectief is aan de horizon

In het onderwijs wordt behalve op scholen ook gewerkt aan nieuwe ontwikkelingen op bovenschools niveau. Als groep van schoolleiders ga je dan samen rond een gezamenlijk veranderonderwerp aan de slag. 

En waar veranderen met je eigen schoolteam al lastig is, valt het helemaal niet mee met je collega-schoolleiders, die je immers maar zo af en toe ziet.

Een spelvorm die je helpt om met elkaar in dialoog te gaan over jullie veranderkwaliteit als groep van schoolleiders is het spel "De Wereld der Verandering"

Het spel De Wereld der Verandering gebruik ik als groepen schoolleiders effectief willen samenwerken bij een veranderingsonderwerp. Vooral als ze verder willen gaan dan taken verdelen, waarna ieder zijn 'stukje van het ding doet’. Als ze daarentegen willen leren van elkaar en al werkende meer gebruik willen maken van elkaars kwaliteiten'. 

Het spel oefent in het samen doorlopen van stappen in een veranderingsproces.

Stappen in een veranderingsproces

Het spelbord bestaat uit vijf werelddelen, afgeleid van de klassieke

fasen van een geplande verandering.

• Rijk der Ideeën                                 (initiatieffase)

• Diagnosië                                         (diagnosefase)

• Ontwerp-je-Rijk                                 (ontwerpfase)

• Verenigde Staten van Implementatie     (implementatiefase)

• Verloren Rijk der Evaluatie                  (evaluatiefase)

Elk werelddeel bestaat op haar beurt weer uit een aantal landen, die vernoemd zijn naar

veranderkundige thema’s die in deze fase van veranderen spelen.

De werelddelen zijn met elkaar verbonden, via bruggen, bootjes en luchtballonnen.

Tijdens het spel gooi je met een dobbelsteen en afhankelijk van je worp krijg je een specifieke opdracht of vraag. Deze opdracht of vraag past bij de veranderingsstap waarin de groep zich in het spel bevindt. Je trekt samen als groep door de landen en werelddelen. En wie wint er dan? Wel, de schoolleider die het meest geleerd heeft tijdens het spel.

Het spel in de praktijk

Als ik het spel speel met een groep schoolleiders, dan ben ik als spelleider hun gids. Ik kies de vragen die op dat moment het meest bijdragen aan het versterken van de samenwerking van de groep op hun ‘reis’. Belangrijk is om de vaart in het spel te houden en deelnemers te stimuleren tot luisteren naar elkaar en praten met elkaar. Dan gaat het spel snel al over hun echte samenwerking als team tijdens veranderingsprocessen.

Zelf aan de slag met het spel

Mijn ervaring is dat schoolleiders door het spel een enorme impuls krijgen om energiek met hun eigen veranderonderwerp aan het werk te gaan met elkaar.

En het leuke is, ook jij kunt als trainer met het spel aan de slag. De materialen van het spel zijn namelijk gratis te downloaden via www.schoolaanzet.nl (zoek op: wereld der verandering). Je hoeft alleen maar zelf te zorgen voor de printjes, het vergroten van het speelbord, voor een grote pion en voor een kleurendobbelsteen.

Tot slot

Waarom zou je dit spel spelen in plaats van direct aan het werk te gaan met een reëel veranderonderwerp? Een Chinees spreekwoord zegt: 

"Each journey of a thousand miles begins with a single step"

Dit spel is een bijna levende metafoor om als schoolleiders samen op reis te gaan en zo mooie nieuwe werelden te vinden.

Waarom vragen we het ze niet gewoon? Het nut van medewerkers-bevlogenheidsonderzoek

Het thema “medewerkers tevredenheid” is een “klassieker” in het vak Psychologie van Arbeid & Organisatie. Recentelijk had ik als docent het genoegen een minor HRM voor leidinggevenden te mogen verzorgen met daarin over genoemd onderwerp een hoor- en werkcollege.

De werkvorm
Na een stukje theorie en een informatief filmpje koos ik voor de werkvorm “stellingen & dillema’s” om de studenten na te laten denken over enkele dilemma’s waar een bedrijf voor staat als zij een medewerkers-bevlogenheidsonderzoek willen houden. Hieronder staat een voorbeeld van een mogelijke uitkomst van zo’n onderzoek.

 

Theorie
Organisaties staan vaak voor dilemma’s als:
- moeten we de resultaten van de scores op de vragenlijst opnemen in de bonus van onze managers?
- moeten we de resultaten van alle afdelingen en managers publiek op intranet plaatsen?
- moeten medewerkers die gevraagd is de organisatie te verlaten ook de vragenlijst invullen?

 

De praktijk
Bovengenoemde dilemma’s leverden een levendig debat op tussen studenten in mijn werkcollege die discussieerden in “de Lagerhuis vorm” .  Stevige meningen werden verkondigd die op hun beurt weer even stevig gepareerd werden. 

 

Slot
De grootste winst van de discussie was dat studenten meer en meer tot het inzicht kwamen dat er niet EEN waarheid of wijsheid bestaat.  Vele keuzes hangen af van de situatie en van het krachtenveld van het aanwezige management.  Bij de keuze voor medewerkers-bevlogenheidsonderzoek was de leuze reeds bekend maar ik heb ondervonden dat het ook prima werkt bij studenten:  waarom vragen wij het ze niet gewoon?